Het papiertje is het probleem niet: over half kiezen en helemaal kiezen

Drie uur ’s nachts

Ze werd wakker om drie uur ’s nachts. Over een kleinigheid op haar werk, iets wat ze misschien vergeten was door te geven. Ze ging uit bed, naar beneden, om het te checken.

Ik noem haar Anouk. Eind dertig, moeder van twee jonge kinderen. Ze vertelde het me een paar dagen later: “En vervolgens sta ik beneden en denk ik echt: jezus.” Het was allang opgelost. Het was niet eens nodig geweest.

Maar die nacht gebeurde er iets. Ze zag zichzelf staan. “Dit wil ik gewoon echt niet meer.”

Ik stelde de vraag die ik vaak stel: “Heb je nu genoeg pijn?”

“Ja.”

Half kiezen

Anouk had haar baan opgezegd. Een grote stap. En toch stond ze op een splitsing. Of een bijbaantje zoeken voor de zekerheid en daarnaast rustig haar eigen praktijk opbouwen. Of er echt voor gaan.

Ik zei het haar recht in het gezicht, omdat ik het patroon al een paar keer langs had zien komen: “Je kunt voorwaarts wederom voor half kiezen, zoals je altijd gedaan hebt, of volmondig zeggen: ik doe het.”

Half kiezen ziet er verstandig uit. Een vangnet, een beetje van allebei. Maar met de energie die overblijft na een baan die je leegtrekt, bouw je geen droom. Dan sta je over twee jaar op dezelfde plek, alleen moeier. “Het is heel lastig om vooruit te gaan als je tegelijkertijd ook je eigen handrem omhoog trekt.”

En het grappige was: ze hád al een vangnet. Ik zei: “Je hebt het vangnet al en je bent bang dat je het vangnet nodig hebt.”

In mijn eigen podcast Hart & Zakelijk zei ik ooit: “je kunt niet voor jezelf kiezen en tegelijkertijd voor iemand anders.” Voor Anouk was die iemand anders haar eigen angst.

Nog één papiertje

Toen kwam het echte verhaal. Ze wilde eigenlijk nog een opleiding doen. Nog een certificaat. Ze vertelde over een vriendin die voor een klein opdrachtje toch weer een papiertje moest halen, en zei: “En toch vind ik dan dat dat papiertje moet halen, want dan kan ik laten zien dat ik dat kan.”

Ik zei: “Het papiertje is jij die bewijs nodig heeft dat je het kunt. Niet het papiertje.”

Anouk draagt al haar hele leven mensen. Ze blijft rustig waar anderen in paniek raken. En toch dacht ze dat ze een vrouw die even overweldigd is niet zou mogen helpen zonder certificaat. Ik vroeg: “Moet je daar dan twintig papiertjes voor hebben dat je gewoon een mens bent naar een ander mens?”

“We leggen te veel nadruk op het papiertje van een opleiding en te weinig nadruk op het papiertje van het leven.”

Wie zit er aan het stuur?

We deden een oefening. Ik liet haar twee vragen beantwoorden op papier. “Wat als ik weer half voor mezelf kies?” En daarna: “wat als ik 100% kies voor mezelf? Hoe ziet dat dan eruit?”

Daarna vroeg ik haar om het kleine meisje en de puber in haar even naast zich te zetten, op de bijrijdersstoel. “Dit is het patroon, dit is niet wie ik ben.” En de volwassen Anouk gaat achter het stuur. Ik las haar een zin voor die ik zelf graag gebruik: “Sit like you’re in the command chair of your life.”

Vanaf die stoel keek ze opnieuw naar haar antwoorden. “Waarom moet je constant wel die 50% kiezen? Zeg maar alle redenen.”

Ze dacht even na. “Het is bekend, het is veilig. Ik denk dat dat het is.” En daarna: “Het is voornamelijk die veiligheid, want die zit erin geramd.”

Daar was het. Een overlevingsregel van een meisje dat ooit leerde dat je de zekere weg kiest, ook als die je opvreet. Mild voor dat meisje. Ze hield zichzelf er veilig mee. Maar de regel is verlopen.

Een nieuwe definitie van veiligheid

Ik vroeg haar om vanachter het stuur tegen dat meisje te praten.

Ze zei: “Het is niet veilig, het is bekend, maar het is niet veilig. Ik laat mijn kinderen zien dat je moet kiezen voor een financieel iets, terwijl je het niet leuk vindt. Dus uiteindelijk is het niet veilig.”

Ik vroeg verder: “Zeg maar wat zij meer verdient. Welke nieuwe definitie van veiligheid kun je haar meegeven?”

“Rust, ontspanning, energie krijgen van werken. In plaats van leeg te lopen op werk.” En: “Kinderen laten zien dat er meer is in het leven dan heel hard werken.”

Toen vroeg ik: “Heb je dan iets doorbroken wat twee generaties van jouw gezin heeft gedaan?” Haar antwoord: “Ik denk dat dat niet twee generaties is.” Meer dus. Langer dan zij kon overzien.

Ik herken dit tot in mijn botten. In de Veilige Hecht podcast vertelde ik over de jaren dat ik bleef zitten waar ik niet gelukkig was: “Ik kende niks anders dan maar kiezen voor mijn ongeluk.” En over die baan zei ik in een andere opname: “Ik zat eigenlijk net zo vast als die gevangenen, voor mijn gevoel.”

Wat Anouk eigenlijk vroeg, was: wie vangt mij op als het misgaat? Ik zei: “En wat als zelfliefde meer is dan die vangnet?” En: “Ik ben mijn eigen vangnet.”

Wat er daarna gebeurde

In onze afsluitende sessie vertelde ze over de oude Anouk en de nieuwe Anouk. De oude was onzeker en zocht altijd bevestiging. De nieuwe is rustiger en ziet haar triggers eerder. Ze sloeg een overbodige vergadering over. Ze vertelde haar partner eerlijk dat ze overweldigd was. En ze richtte een eigen werkplek in, met een duidelijke grens tussen werk en thuis.

Geen nieuw papiertje. Wel een nieuwe definitie van veiligheid.

Wat je deze week kunt doen

Neem twee lege vellen papier. Schrijf boven het eerste: wat als ik weer half voor mezelf kies? Schrijf alles op wat er gebeurt, over een jaar, over vijf jaar. Met je energie, met je kinderen, met je dromen.

Schrijf boven het tweede: wat als ik 100% voor mezelf kies? Ook als ik nog niet weet hoe. Ook als ik bang ben.

Leg ze naast elkaar. En schrijf daaronder in één zin jouw nieuwe definitie van veiligheid. Niet die van je moeder. Niet die van je oma. De jouwe.

Lees ook Er is altijd was, en jij mag toch gaan zitten en Als nu niet goed genoeg is, gaat meer ook nooit genoeg zijn.

Ben jij een ondernemende moeder die hierin vastloopt? Lees hoe ik werk als coach voor ondernemende moeders.

Zet hem op deze week.

Liefs,
Jonathan

Wil je hier zelf mee aan de slag?

Ontdek in een gratis Mini Familieopstelling waar jouw patronen vandaan komen.

Plan je gratis Mini Familieopstelling

Stel je vraag aan Saar