Liever luisteren? Hart & Zakelijk op Spotify.
Miro Vermeeren is hard, direct en intellectueel, en tegelijk iemand die vroeg in zijn leven ontdekte wat er echt toe doet. In dit gesprek gaat Jonathan met hem de diepte in: van een rockbottom-moment in een cel en het verlies van zijn zus tot de vraag of je keihard kunt ondernemen zonder jezelf te verliezen. Ze praten over de tweestrijd tussen dienstbaarheid en ambitie, over geld als middel versus doel, en over wat het betekent om een harde buitenkant te hebben met een zachte kern van binnen, eerlijk, zonder grote woorden, en op meerdere lagen tegelijk.
Klik op een tijd om de aflevering op dat moment te openen.
Jonathan opent het gesprek met uitleg waarom Miro Vermeeren precies op zijn lijstje stond toen hij zijn podcast wilde lanceren. Hij zocht mensen met wie hij echt de diepte in kon, intellectueel, uitdagend, en ook gewoon nieuwsgierig makend. Miro hoorde daar meteen bij. De standaard openingsvraag van de podcast klinkt simpel maar zegt veel: wat zou voor jou de beste uitkomst zijn van dit gesprek? Miro’s antwoord is even simpel: gewoon zichzelf kunnen zijn. En dat is, zo blijkt al snel, precies wat hij altijd doet.
Als Jonathan vraagt wie de echte Miro is, geeft Miro een antwoord dat verder gaat dan een lijstje eigenschappen. Echt zijn is voor hem niet alleen iets wat je zelf ervaart, het vraagt ook dat de ander begrijpt wat je daarmee bedoelt. In groepen waar je niet genoeg op één lijn zit, resoneren dingen gewoon niet, ook al ben je jezelf. Volledig jezelf zijn en volledig gezien worden daarin zijn voor Miro twee kanten van dezelfde munt. Hij omschrijft zichzelf verder als direct, intellectueel onderlegd, wat de ene als kracht ziet en de andere als pretentie, en als iemand die vroeg in zijn leven is beland in een fase waarin hij kan zien wat er echt toe doet, en de luxe heeft om zich daarop te focussen.
De eigenschap waar Miro het meest trots op is, verrast misschien: zijn neiging tot dienstbaarheid. Wie hem van buiten ziet, ziet iemand die hard onderneemt, euro’s wil verdienen en graag grote dingen bouwt. Maar daaronder ligt iets anders. Hij vindt andere dingen eigenlijk veel belangrijker, en hij kan dat ook binnen perspectief zien. Die dienstbaarheid is geen zachtheid om de harde kanten te compenseren, het is een visie op wat er in de maatschappij ontbreekt. Hij ziet polarisatie, hij ziet mannen met een grote achterkant die verstrikt raken in geld, macht en status, én hij ziet een groep die daar te snel en te simpel oordeel over velt. Zijn overtuiging: er is een gouden middenweg. Iemand die hard durft te zijn, moedige keuzes maakt, leiderschap durft te pakken, maar dat inzet voor het goede, gematigd door rechtvaardigheid. Dat is ook de boodschap achter Hard Times United for Men.
Jonathan spiegelt terug wat hij hoort: Miro kijkt van een afstand naar de maatschappij, ziet de verschillende stromingen, en probeert met een eigen visie die twee kampen samen te brengen. Miro bevestigt dat, maar voegt er meteen nederigheid aan toe. Hij heeft niet de oplossing, maar hij spreekt wel uit wat hij denkt niet te werken, en zoekt daar de juiste kennis bij. Dat levert een interessante spanning op die ze samen benoemen: voor een grote missie moet je tegelijk gek genoeg zijn om te geloven dat jij het bent die het mag zeggen, en bescheiden genoeg om te weten dat het niet voor iedereen werkt. Die innerlijke tweestrijd, Miro noemt het zelf ook zo, niet alleen balans, zie je bij veel leiders en ondernemers terug. De ene kant of de andere kant consequent volhouden breekt je uiteindelijk op. De balans ertussen is juist wat maakt dat je het lang volhoudt. En als de missie groot is, is dat nogal handig.
Miro vertelt over een feedbackoefening waarbij deelnemers eerst zelf opschreven wat ze dachten dat de groep over hen zou zeggen. Hij vulde anderhalf kantje vol met dingen die hij bij zichzelf als tekortkomingen zag. Veel van die punten kwamen inderdaad terug, maar de positieve kanten schreef hij zelf nauwelijks op — die werden door anderen benoemd. Jonathan herkent dat patroon: dingen die iemand vanzelfsprekend vindt, vallen buiten het eigen gezichtsveld. Wat voor jou zo eigen is dat je het niet eens meer opmerkt, is vaak precies wat anderen in je waarderen.
Miro is eerlijk over wat zijn zelfkritiek hem oplevert. Hij kan zijn eigen tekortkomingen ridiculiseren, erom lachen en dan gewoon verdergaan. De bereidheid om te veranderen is er wel, maar die komt strategisch: hij denkt “ik moet dit aanpakken want het is fijner voor anderen”, niet vanuit een diep gevoelde pijn. Als je iets over jezelf al grappig vindt, haal je er de urgentie uit — en daarmee ook een stuk van de drijfveer om het echt te veranderen. Hij ziet dat zelf als een tweezijdig gegeven: aan de ene kant een teken van gezond relativeringsvermogen, aan de andere kant een signaal dat de emotionele lading beperkt is.
Jonathan brengt het gesprek op persoonlijke ontwikkeling als duurzame drijfveer. Miro reflecteert hardop: hij vraagt zich af of zijn leerhonger echt intrinsiek is, of dat hij een beeld heeft meegekregen van thuis — bij hen stond intellect hoog in het vaandel. Het onderscheid tussen leren om te presteren en leren omdat je het gewoon leuk vindt, is moeilijker te maken dan het lijkt. Hij gelooft dat bij hem beide aanwezig zijn, maar dat er ook echt een intrinsieke kant is: op een vrije week zou hij naast ontspanning ook gewoon willen studeren.
Jonathan deelt iets persoonlijks. Hij kreeg als kind het label ADHD en droeg jarenlang de overtuiging mee dat hij niet kon leren, niet slim genoeg was om een boek uit te lezen. Zijn vader had boekenkasten vol, maar als kind had Jonathan het geduld niet om stil te zitten. Die overtuiging bleef hangen tot ver in zijn volwassenheid. Toen hij vijf jaar geleden begon te ondernemen en een boek pakte over een onderwerp dat hem echt raakte, las hij het in één middag uit — en realiseerde hij zich hoe diep die oude overtuiging hem had beperkt.
Daarna las hij honderden boeken, maar aanvankelijk vanuit een andere plek: hij moest meer weten, moest op zijn vader lijken, was anders niet goed genoeg. Drie jaar geleden verschoof dat. Hij leerde onderscheid te maken tussen leren vanuit tekort en leren vanuit eigen drijfveren. Alles wat hij nu leest, denkt hij: dit is goed voor de mensen om me heen. Dat is een heel andere vertrekpositie — niet ikzelf ben niet genoeg, maar als ik leer, ben ik een verbetering voor de wereld. Miro herkent die verschuiving, en benoemt daarbij het risico van recency bias: enthousiasme over wat je net gelezen hebt is prima, zolang je jezelf er ook kritisch op blijft bevragen. Kennis vergaren is een eerste stap — het echt eigen maken en vertalen in je eigen woorden is de volgende, en die stap zet lang niet iedereen.
Miro legt uit dat mensen zenuwachtig zijn als ze hem voor het eerst spreken, alsof hij altijd direct en bot zal zijn. Maar in de praktijk valt dat mee. Directheid heeft bij hem altijd een doel: het dient iets, het helpt iemand verder. Bot zijn om het bot zijn, dat noemt hij eerder dom dan sterk. Het leger kent hetzelfde misverstand, voegt Jonathan toe: van de buitenwereld lijkt het schreeuwen en afbreken, maar van binnenuit gaat het om wat die persoon echt nodig heeft. Het middel ziet er hard uit; de bedoeling is zacht.
Beiden constateren dat de maatschappij eerder om de hete brei heen danst dan dat ze de directheid geeft die mensen werkelijk nodig hebben. Dat gebrek aan eerlijkheid zorgt voor nep, voor vaagheid, voor relaties waarin de wezenlijke dingen onuitgesproken blijven. Miro kiest liever de overtreffende trap: iemand die te direct is boven iemand die alles inslikt. De pleister er liever meteen af, dan iemand met een blinddoek voor laten lopen.
Jonathan vraagt hoe Miro eerlijk blijft naar zichzelf. Het antwoord is nuchter: volledig zelfkennis is een illusie. Blinde vlekken heb je per definitie, en die zie je zelf niet. Miro heeft mensen in zijn omgeving die kritisch durven zijn, en waar die ontbreken, huurt hij ze in. Jonathan herkent dat: je kunt reflecteren tot op zekere hoogte, maar dan heb je iemand anders nodig die de rest blootlegt.
Ze bespreken ook de keerzijde: eerlijkheid ontvangen is een vaardigheid op zich. Wie aan zichzelf werkt, wil op een gegeven moment dat ook voor de mensen om zich heen. Maar dan blijkt dat niet iedereen in zijn omgeving die eerlijkheid kan of wil ontvangen. Als de ontvankelijkheid er niet is, heeft eerlijkheid geen nut en red jij niemand. Dan begint het met veel kleinere stappen dan je in je hoofd hebt, met eerste succeservaringen, met simpelweg laten zien dat je er bent. Miro verwijst naar Jordan Petersons “clean your room”: aan de oppervlakte triviaal, maar voor iemand die er slecht aan toe is, is dat eerste kleine succes het begin van alles.
Jonathan en Miro staan even stil bij de vraag waarom het zo belangrijk is om te houden van wat je doet. Miro wijst op de statistieken: jaar in jaar uit is een groot deel van de mensen niet blij met hun werk, en die cijfers veranderen nauwelijks. Dat zegt iets over hoe we maatschappelijk naar werk kijken — en hoe weinig we dat serieus nemen. Voor Miro zelf geldt dat hij ook niet in alle periodes even blij is met wat hij doet, maar in de grote lijn wel, omdat het aansluit bij zijn kwaliteiten, bij mensen die hij waardeert, en omdat hij het gevoel heeft nuttig te zijn en vooruitgang te boeken. Hij herkent daarin de bouwstenen van de zelfdeterminatietheorie: autonomie, verbondenheid en competentie — met variatie als extra variabele die hij bewust heeft toegevoegd aan zijn leven.
Miro is er eerlijk over: hij had waarschijnlijk meer kunnen verdienen als hij volledig had gefocust op schalen. Maar hij heeft bewust gekozen voor variatie boven maximale winst. Een op een gesprekken vindt hij het mooiste wat er is — vanwege de diepgang, de persoonlijke impact en het maatwerk. Als hij ’s ochtends opstaat en dat op zijn agenda staat, heeft hij zijn kleren al bijna aan voordat hij het doorheeft. Dat is voor hem het bewijs dat je de goede keuze maakt: je hoeft jezelf er niet voor te overtuigen.
Terug naar het begin. Miro was rond zijn twintigste fanatiek aan het trainen en postte — volledig anoniem — Engelstalige quotes en eigen teksten op Twitter. Zonder dat iemand wist wie erachter zat, groeide dat account naar 12.000 volgers. Toen dacht hij: ik besteed hier veel uren aan, kan ik er ook iets voor terugkrijgen? Dat was het begin. Uiteindelijk groeide hij uit tot een paar honderdduizend volgers verspreid over meerdere accounts, waarvan de grootste ruim 215.000 had. Maar toen de twittermarkt terugliep en zijn plezier erin afnam, deed hij de accounts van de hand en rolde hij de fitnessbranche in.
In de sportschool was Miro al de persoon aan wie iedereen vragen stelde. Hij begon tien mensen te coachen voor 33 euro per maand, groeide van daar naar honderd euro voor een kwartaal voedings- en trainingsschema, en zag dat snel uitgroeien. Tweede coach erbij, derde coach erbij, en zo leerde hij het franchisemodel kennen. Ondertussen werd hij zelf begeleid door een business coach, las hij boeken per week en merkte hij dat klanten uit zijn fitnesscoaching liever over hun onderneming wilden praten dan over vetpercentages. Zo ontstond organisch de overstap naar ondernemerscoaching, later aangevuld met een mailabonnement, evenementen voor mannen en uiteindelijk een opleiding in persoonlijkheid en psychologie voor niet-medisch professionals. Op zijn dertigste, dertien jaar na dat eerste anonieme Twitter-account, heeft Miro een heel ecosysteem gebouwd — volledig gevolgd vanuit wat hem echt bezig houdt.
Miro groeit op met de overtuiging dat een rustig, gestructureerd leven niets voor hem is. Geen steady relatie, geen gezin, waarschijnlijk niet ouder dan 25. Die gedachte komt niet uit het niets: zijn karakter, zijn omgeving, zijn leefstijl — het paste allemaal bij elkaar. Drank, vrouwen, drugs, crimineel gedrag. De bodybuilding-wereld waar hij instapt is niet de zachte fitnesswereld; het zijn hardcore transformaties, zeven dagen per week trainen, twee keer per dag, op een manier die allang niet meer leuk is. De omgeving matcht het gedrag, en het gedrag bevestigt de omgeving. Miro is niet alleen onderdeel van die wereld — hij is de omgeving. Dat beseft hij achteraf zelf ook.
Hij legt uit hoe dat werkt: je moraal en je ideaalbeelden worden gevormd door je sociale kring, niet door de maatschappij in het groot. Als iedereen in jouw kring anabolen gebruikt, drugs deelt en statussymbolen najaagt, dan worden dat de maatstaven. En wie daarin succesvol is, kleurt buiten de lijntjes. Zo vervaagt wat je eigenlijk gelooft dat goed is. De norm schuift mee, en je hebt het zelf bijna niet door.
Er zijn momenten geweest waarop Miro zichzelf niet meer kon zijn. Niet één kantelpunt, maar een reeks uitspattingen — level 3 katerenergde, verbrande bruggen, situaties waar hij achteraf op terugkijkt met “dit past niet bij mij.” Een van die momenten: hij wordt wakker in een politiecel, met een strafblad als herinnering. De aanleiding? Vrouwen die lastiggevallen werden. Hij kon daar niet bij. Alleen de manier waarop hij ingreep, onder invloed, was buitensporig. Goede intentie, verkeerde uitvoering — en hij weet het zelf. Hij maakt er geen held van, maar ontkent ook niet dat hij al bezig was met iets anders bouwen. De gevolgen waren te overzien. Maar trots was hij er niet op.
De echte verschuiving komt niet door één klap, maar door een nieuw ideaalbeeld. Miro verlaat de sportschool na een conflict — achteraf met spijt, want het was een plek waar goed samengewerkt werd. In die nieuwe fase ontmoet hij een mentor: een nette man, lange relatie, een paar kinderen, makelaarskantoor, op tijd gekleed, een mooie auto maar zonder de statusschreeuw. En opeens denkt Miro: daar is ook heel veel voor te zeggen. Dat is het moment waarop het ideaalbeeld begint te kantelen. Niet door een zware les, maar door iemand te zien die anders leeft en er goed uit ziet.
Hij noemt ook geluk: op de juiste tijd niet op de verkeerde plek zijn. Dat erkent hij eerlijk, ook al heeft het weinig praktische waarde om het zo te zeggen. Maar de combinatie — andere omgeving, ander rolmodel, de vraag “wie ben ik eigenlijk” — dat is wat de verschuiving mogelijk maakt. De bodybuilder-identiteit loslaten, en zien dat er meer in hem zit dan 115 kilo spier.
Als Jonathan vraagt welke periode het meeste indruk heeft gemaakt, weigert Miro te kiezen. Vroege kindertijd, hechting, middelbare school, bodybuilding, ondernemen — het heeft allemaal zijn plek. En dan, bijna terloops maar met volledig gewicht: zijn zus is anderhalf jaar geleden gestorven. Hij zegt het rustig. Vanzelfsprekend, zegt hij zelf. Niet één moment, maar hoe het leven eigenlijk is — en die momenten maken samen wie je bent.
De grootste overtuiging die hij heeft moeten omdraaien: dat een stabiel gezinsleven niet voor hem was. En een tweede, lelijker een — dat de diepste verbinding alleen voelbaar was met drugs op. Hij kan zichzelf nog volgen in de redenering van toen, neurochemisch gezien klopt er misschien iets in. Maar de implicaties van die overtuiging, als je de nadelen niet meeweegt, zijn groot. Overtuigingen zijn niet altijd onlogisch — ze zijn soms gewoon gevaarlijk als je ze nooit bevraagt.
Als Jonathan vraagt wat het beste advies is dat Miro van zijn ouders heeft meegekregen, antwoordt Miro dat er niet echt één advies is. Wat hem het meest bijbleef is de overtuiging dat kinderen altijd het gedrag van hun ouders overnemen, nooit de woorden. Hij ziet dat in zijn eigen leven bevestigd: net als zijn vader is hij uiteindelijk leraar geworden op zijn eigen manier, net als zijn moeder is hij richting psychologie en het menselijke gegaan. Eerst schop je tegen alles aan, zegt hij, maar uiteindelijk blijkt de loyaliteit aan wat je thuis meekreeg dieper te zitten dan je dacht.
Het advies dat Miro bewust achter zich heeft gelaten is het pad van de vaste baan en de zekerheid. Zijn ouders hebben dat pad bewandeld en hebben daar iets moois mee opgebouwd. Miro heeft bewust voor ondernemerschap gekozen, met een hogere risicobereidheid, maar hij erkent dat die ruimte om risico te nemen alleen mogelijk is vanuit een stabiele basis die zijn ouders hem hebben meegegeven.
Jonathan vertelt aan tafel hoe Miro anderhalf jaar geleden in Barcelona een observatie deed die hem bijbleef. Miro zag dat Jonathan het leger in was gegaan omdat zijn vader zwak was en hij het mannelijke in zichzelf nodig had, en de zorg in was gegaan omdat zijn moeder zwak was en hij dat zorgende in zichzelf wilde ontwikkelen. Miro herkent in zijn eigen verhaal hetzelfde mechanisme: je vult aan wat je thuis miste, en daarmee vorm je jezelf.
Miro beschrijft hoe hij naar zijn ouders is gaan kijken met de Engelse uitdrukking “on the shoulders of giants”. Zijn ouders kwamen uit een tijd en een omgeving waarin psychologisch welzijn nauwelijks een begrip was, en toch hebben ze meer dan hun best gedaan. Hoe beter het nu met je gaat, zegt Miro, hoe makkelijker je het verleden positief kunt beoordelen, maar dat is geen ontkenning, dat is groei. De tegenslagen die er waren, ook vroeg in zijn jeugd en rond zijn zus, ziet hij als onderdeel van wat hem gevormd heeft. Niet als excuus, maar als fundament.
Als Jonathan vraagt welk advies Miro aan de volgende generatie zou meegeven, is het antwoord helder. De kern van wat hij en Jonathan uitdragen is dat mensen zich niks negatiefs laten vertellen over hun persoonlijkheidsprofiel of over wie ze zijn. Juist daar gaat het mis, zegt Miro: als het fundament van je zelfbeeld al beschadigd wordt door stigma of oordeel, bouw je op een scheef fundament. Ze trekken mensen aan met excentrieke of exotische persoonlijkheden, mensen met ADHD, mensen die heel direct zijn, mensen die anders zijn dan de norm. En die mensen verdienen een omgeving waarin dat geen probleem is, maar een kracht.
Jonathan haalt een quote aan die hij meepakte van een driedaagse seminar van T. Harv Eker, een Amerikaanse event vol herhaling en energie. De vraag die hem bijbleef was simpel maar raak: heerst geld over jou, of heerst jij over geld? Miro sluit daarop aan dat geld als doel op zichzelf een gevaarlijk pad is. Geld mag het doel zijn in het begin, omdat het meetbaar is en symbool staat voor andere, duurzamere dingen. Maar wie puur op geld jaagt, raakt gevangen in angst om het kwijt te raken, en dat roept negatieve psychologische patronen op. Net zoals streven naar roem of macht uiteindelijk averechts werkt.
De oplossing die Miro schetst: richt je op meesterschap, bijdrage en zelfontplooiing. Geld is dan een essentiële bijkomstigheid, geen eindbestemming. Zodra je voorbij het punt komt dat je goed kunt leven, wordt geluk niet meer rechtevenredig groter met meer geld. Maar dat betekent niet dat geld er niet toe doet, want zonder een zekere financiele basis kun je geen vrijheid kopen om te ontdekken wie je bent.
Jonathan vertelt over een gesprek met zijn vader, die bang was dat Jonathan zou veranderen als hij veel geld zou verdienen. Jonathan gaf hem een heldere repliek: geld vergroot uit wat er al is. Wie goed wil doen, kan geld gebruiken om een mooie omgeving te creeren. Wie kwaad wil, zal dat ook zonder geld al zoeken. Het is niet het geld dat iemand verandert, het is het psychologische profiel dat al aanwezig was.
Miro vult dit wetenschappelijk in: als iemand zijn psychologische basisbehoeftes volledig vervuld heeft, autonomie, binding, competentie, rechtvaardigheid, dan neemt pro-sociaal gedrag vanzelf toe. Maar geef diezelfde macht en dat geld aan iemand wiens basisbehoeftes maar matig zijn ingevuld, en het effect is omgekeerd. Geld en macht corrumperen dan. Het is dus niet het geld zelf dat corrupeert, maar de psychologische bodem waarop het landt.
Jonathan noemt als voorbeeld dat hij geen extra mails zou schrijven, ook al zou het hem twintigduizend euro opleveren. Miro ziet daarin precies het punt: wie volledig afhankelijk is van geld, kan zijn principes niet verdedigen op het moment dat het er echt toe doet. Principes zijn pas principes als je ze vasthoudt wanneer het pijn doet. En geld is een van de krachtigste toetsen daarvoor.
Tegelijk benoemt Miro hoe de online wereld dit speelveld heeft veranderd. Schaalbare producten maken het mogelijk om op een heel andere manier waarde te creeren dan ruilen van tijd voor geld. Wie intrinsiek gemotiveerd is voor het werk, volhoudt langer en presteert beter. Kiezen voor wat je echt drijft vergroot de kans op succes, los van wat het direct oplevert. Dat maakt dat ondernemerschap, mits bewust aangepakt, een van de weinige plekken is waar je gedwongen wordt een gezondere relatie met geld te ontwikkelen.
Jonathan sluit dit deel af met een observatie over zijn eigen dochter: hij is blij dat hij haar dit mee kan geven, want de maatschappij doet het niet. Op school leer je niet hoe geld werkt, welke keuzes je daarin kunt maken, of hoe je financiele regie over je eigen leven voert. Geld biedt veiligheid, en die veiligheid is nodig om nieuwe dingen te proberen, te ontdekken en te groeien.
Miro nuanceert dat ondernemerschap niet voor iedereen de oplossing is. De zzp’er die dertig euro per uur vraagt en denkt een goede deal te hebben, begrijpt vaak niet wat een werkgever normaal betaalt inclusief alle bijkomende kosten. Maar de kans dat je als ondernemer iets meer leert over geld dan als werknemer in loondienst, is aannemelijk groter. Niet omdat ondernemen makkelijker is, maar omdat het je dwingt er bewuster mee om te gaan.
Jonathan en zijn gast zijn het erover eens dat er een wezenlijk verschil bestaat tussen mannen en vrouwen — lichamelijk, hormonaal, in brein en chromosomen. Het probleem ontstaat niet door dat verschil te erkennen, maar juist door te doen alsof het er niet is. Als je op basis van de uitzondering de norm onzichtbaar maakt, beperk je de vrijheid van de veel grotere groep die gewoon zichzelf wil zijn. Het jongetje dat van nature meer risico zoekt, meer wil bouwen en minder sociaal gericht is vanaf zijn vroegste jaren — die mag ook gewoon zijn gang gaan.
Over de genderdiscussie is Jonathan eerlijk: hij heeft zich er niet diep genoeg in verdiept om er vanuit een expertrol over te spreken. Hij bestudeert geen kinderboekjes, geen lesmateriaal. Wat hij wel begrijpt, is waar de maatschappelijke onrust vandaan komt. Het verschil tussen acceptatie en popularisering is precies de plek waar mensen beginnen te stijgeren — niet omdat ze tegen anderen zijn, maar omdat ze het gevoel krijgen dat hun kinderen iets wordt opgelegd.
Dit is de kern van hoe Jonathan in dit gesprek staat. Je mag het volledig met hem oneens zijn over mannelijkheid en vrouwelijkheid, over gender, over opvoeding — en je bent daarmee in zijn ogen geen slechter of minder mens. Het gevaar in deze discussie is niet het meningsverschil zelf, maar de neiging om het te framen als: je bent voor mij of tegen mij, je bent menselijk of je bent het niet. Dat werkt per definitie niet. Wat wel werkt, is aan tafel gaan. Nuance. Luisteren.
Vanuit het stoicisme, zo merkt Jonathan op, was een van de centrale leidraads: leef in lijn met de natuur. Hij denkt dat de meeste mensen intuïtief aanvoelen wat wijsheid is — en dat ze dan ook voor zichzelf mogen beslissen. Een maatschappij van losse eilanden, elk verzonken in het eigen gelijk, is zwakker dan een maatschappij die het samen doet. Dat is zijn zorg: niet wie gelijk heeft, maar dat we ophouden elkaar te horen.
De genderdiscussie is voor Jonathan uiteindelijk een symptoom van iets groters. Hij benoemt een generatie die zoekend is, gevoed door sociale vergelijking, de druk om op te vallen, een wereld die complexer wordt dan te bevatten. Kinderen die het gevoel hebben dat wat ze doen en wie ze zijn niet goed genoeg is. Als die basisvraag — wie ben ik, mag ik er zijn — niet beantwoord wordt, kan elk pad een uitweg lijken, ook paden die er in rustiger tijden misschien niet waren.
Zijn gast sluit zich daarbij aan en benoemt hoe media, geopolitiek, psychologie, moraal en technologie allemaal aan elkaar vastgekoppeld zijn. Elk lijntje waar je aan trekt, leidt naar iets anders. Het is een groot vraagstuk met veel factoren — en beide mannen zijn eerlijk genoeg om te zeggen dat ze blij zijn dat ze het niet hoeven op te lossen. Met dat inzicht sluiten ze dit deel van het gesprek af, en stappen ze over naar het onderwerp waar Jonathan al naar uitkeek: mannelijkheid, de events van zijn gast, en een stoicijns gedicht.
Jonathan vraagt Miro naar de kern van Hard Times United Strongman, en Miro legt uit dat het evenement op drie pijlers rust: dienstbaarheid, broederschap en competitie. Dat laatste wordt door veel mensen verkeerd begrepen, zegt Miro. Competitie heeft altijd de functie gehad om te onthullen wie werkelijk de sterkste is, zonder dat bluf of connecties de uitkomst bepalen. Een echte narcist kan zich sterker voordoen dan hij is, maar in ware competitie valt dat masker af. Competitie liegt niet.
Broederschap betekent voor Miro dat mannen gewoon man mogen zijn, samen kunnen opgaan in de dingen die hen aanspreken. Hij krijgt weleens de vraag waarom het evenement niet voor vrouwen is. Zijn eerlijke antwoord: hij voelt daar minder bezieling voor, en als je vijfhonderd mannen vraagt hoe een waardevolle dag eruit ziet, krijg je nu eenmaal andere antwoorden dan wanneer je vijfhonderd vrouwen vraagt. Wie dat eerlijk en nuchter bekijkt, weet gewoon hoe het zit.
Jonathan leest het gedicht “If” van Rudyard Kipling voor en legt de verbinding met Miro’s boodschap. Kipling schrijft dat je niet kunt voorkomen dat het leven moeilijk wordt, maar dat je wel kunt kiezen hoe je daarmee omgaat. Jonathan ziet daarin exact wat Miro uitdraagt: veerkracht, stressbestendigheid, een flexibele persoonlijkheid die zowel met koningen kan lopen als gewoon zichzelf blijft. Ware mannelijkheid zit niet in uiterlijk of bezit, maar in karakter, moraliteit en zelfkennis. Miro herkent dat meteen en bevestigt dat dit is wat hij mensen probeert mee te geven.
Miro voegt daar direct aan toe dat hij niet pretendeert een perfect voorbeeld te zijn, maar dat hij een oplichter zou zijn als hij niet op zijn minst nastreefde wat hij predikt. Dat doet hij zeker.
Hard Times United Strongman doneerde de parkeerticketopbrengsten aan 4 Girl, en kunstenaar Melving Cruiser leverde twee edities op rij een kunstwerk op dat telkens vijfduizend euro opbracht, volledig geschonken aan het Ronald McDonald Huis in Nijmegen. Miro is openhartig over zijn motivatie: stoer doen met een dikke auto is eenvoudig, maar laten zien dat je ook iets goeds doet heeft een andere lading. Goed doen en dat delen is niet hetzelfde als jezelf verheffen boven een ander. De bijbelse passage die zegt “vertel het niemand” gaat in zijn optiek niet over zwijgen, maar over het niet klein houden van de ander door te blijven benadrukken dat zijn succes dankzij jou is.
Zijn redenering is praktisch: als jij door te delen duizend kinderen kunt voeden in plaats van vijfhonderd, dan hebben die extra vijfhonderd kinderen er geen boodschap aan of jij het op LinkedIn hebt gepost of niet. Wanneer het uit zuivere intentie komt en je deelt het oprecht, inspireert het anderen om ook meer bij te dragen, en dat is precies de bedoeling.
Jonathan vraagt hoe het eerste evenement is ontstaan. Miro vertelt dat er na een periode van maatschappelijke onrust veel mensen op zoek waren naar weerbaarheid, gezondheid en gelijkgestemden. Hij herkende de vraag naar zowel zelfontwikkeling als broederschap. Zijn aanpak was strategisch: eerst peilen of de interesse groot genoeg is, dan een minimum viable product lanceren en kijken wat het doet. Het eerste evenement was voor tachtig man en was binnen twintig uur uitverkocht. Daarna de evaluatie: vinden we het zelf tof, was het geslaagd, kunnen we het grootser aanpakken? Alle antwoorden waren ja, en zo zijn ze gaan verdubbelen.
Wat ooit begon als een ledendag voor klanten van hun fitnesscoachingbedrijf, groeide uit tot iets wat niemand had kunnen voorspellen. Mensen die de events online zagen, vroegen of ze losse tickets konden kopen. Dat was het startpunt om iets specifiek voor mannen te organiseren. De eerste editie was bedacht voor zo’n twintig man, het werden er honderdzestig. Daarna vierhonderd, daarna zeshonderd plus. Het succes zat er van begin af aan in, maar de vraag was: willen we dit blijven doen, en wat vraagt het van de rest van ons ondernemerschap?
De conclusie was genuanceerd. Financieel is het niet het meest rendabele project. Maar het levert zichtbaarheid op, het voelt als bezieling, en het past bij wat ze willen neerzetten. Dus in plaats van steeds groter, kozen ze voor twee kleinere edities gericht op ondernemers, met zo’n vierhonderd man per keer. De tickets zijn nauwelijks publiek beschikbaar: bijna iedereen die erbij is, kende iemand die er al bij was. Dat overinschrijving moeiteloos lukt, is voor Miro het bewijs dat ze iets raken wat mensen echt willen.
Jonathan vraagt wat het met Miro doet om te zien dat het doorleeft, dat er WhatsApp-groepen met honderden mensen zijn die hij zelf niet eens heeft opgezet. Miro is eerlijk: sommige dingen ga je normaal vinden naarmate je ze vaker meemaakt. Hij spreekt vaker voor grote groepen en heeft bewust gekozen om er geen hype-speeches van te maken. Dat zou het onecht maken. Het leven is geen aaneenschakeling van piekpunten, het is voornamelijk opbouw. Een groot evenement als Hard Times XL is al anderhalf jaar voor de editie in ontwikkeling. Constant pieken is niet realistisch, en dat hoeft ook niet.
Wat hem wel raakt, zijn de berichten achteraf. Mensen die schrijven dat ze op een omslagpunt stonden, dat dit het moment was waarop ze motivatie vonden of richting kregen. Dat is geen kortstondige motivatie, dat is het gevoel dat je nuttig werk doet en bijdraagt aan levenskwaliteit op een duurzame manier.
Waarom spreekt het zo aan? Miro kijkt er maatschappelijk naar. Er is iets wat mannen missen: een plek waar ze liefdevol maar direct aangesproken worden, waar ze gelijkgestemden vinden, waar ambitie gewoon mag. Een club met een bepaalde kijk op de wereld, voor mensen die dingen willen opbouwen en dat niet vinden in hun directe omgeving. De combinatie van toon, programma en alles wat ze uitstralen trekt precies die mensen aan die dit elders niet tegenkomen.
En de groei stopt niet bij evenementen. Er zijn spontaan subgroepen ontstaan, accountability-groepen, ondernemers die financieel bijdragen om de boel gaaver te maken, vrijwilligers die meehelpen. Dat is niet geregisseerd, dat is organisch gegroeid. Miro ziet daar alleen maar potentie in, ook internationaal. Als je ergens voor durft te staan, geef je anderen de ruimte om zich daarachter te scharen, en wie dat doet laat daarmee zien hoe belangrijk ze die missie zelf vinden.
Met anderhalfduizend man op een evenement en logo’s die overal opduiken, groeit ook de verantwoordelijkheid. Niet alleen voor wat er gezegd wordt, maar voor hoe het geinterpreteerd wordt. Mensen plakken betekenis aan wat ze zien en horen, en die interpretaties vallen deels buiten je controle. Miro benoemt dat als een mooie last: de verantwoordelijkheid die hoort bij het leiden van een stroming die anderen raakt.
Op de vraag waarom mannelijkheid in deze tijd oké of zelfs nodig is, geeft Miro een nuchter antwoord. Wanneer er een gevoel van dreiging of onzekerheid is, ontstaat er behoefte aan duidelijkheid, kaders en keuzes die op de lange termijn stand houden. Het woord dominant heeft een negatieve bijklank gekregen, maar wat mensen eigenlijk zoeken is iemand die durft te kiezen zonder alleen maar te beloven wat mensen willen horen. Dat is geen regressie, dat is een behoefte die er gewoon is, en Hard Times probeert daar op een eerlijke manier invulling aan te geven.
Miro heeft een quote op zijn rug getatoeëerd: Our dreader love with the sinners than cry with the saints. Hij vertaalt het zelf: liever lachen met de zondaars dan huilen met de heiligen. Hij ziet heel veel kwaad in degenen die pretenderen goed te zijn, en heel veel goed in degenen die als kwaad worden bestempeld. Die scheidslijn tussen goed en kwaad heeft hem altijd geboeid, en de quote is in de loop der jaren alleen maar interessanter geworden.
Jonathan voegt daar The Man in the Arena van Theodore Roosevelt aan toe. Het gaat hem vooral om de kern: het is niet de criticus die telt, maar degene die de daden doet. Zelfs als hij struikelt en het stof bijt, heeft hij in ieder geval geprobeerd. Elke keer dat je de tekst herleest vanuit een andere levensfase, haal je er weer iets nieuws uit. Zo werkt het met goede gedichten en goede boeken.
Jonathan vraagt wat Miro staande houdt in moeilijke tijden. Miro wijst eerst naar de relaties en mensen om hem heen. Maar hij voegt een nuance toe die hij ontleent aan Marshall Goldsmith: een secure base hoeft geen persoon te zijn. Een plek, of zelfs een missie, kan dezelfde houvast bieden. Zijn kennis van de psychologie maakt dat hij inmiddels goed weet waar hij zijn kracht vandaan haalt, en dat geeft hem zowel veerkracht als weerbaarheid.
Op de vraag wanneer Miro voor het laatst heeft gehuild, is het antwoord kort en eerlijk: iets rond de overlijdensdatum van zijn zus, in november, toen ze het graf bezochten. En op de vraag wie hem het meest over liefde heeft geleerd, antwoordt hij zonder te aarzelen: zijn zus. Zij heeft gefaciliteerd dat de relatie met zijn partner Kayleigh mogelijk werd en is, en vanuit die relatie leert hij nog steeds wat liefde binnen een verbinding betekent.
Bij de uitvaart van zijn zus sprak Miro zelf. Hij beschreef het moment waarop tijd stilstaat, machteloosheid alles overheerst en geld er niet meer toe doet. Wat blijft er dan over? Zijn antwoord aan zijn zus was: dankzij jou ga ik in liefde geloven, want dat is het enige wat tijdloos is en waaraan je altijd vast kunt houden. Jonathan krijgt bij het terugvertellen ervan opnieuw kippenvel.
Aan het einde van het gesprek stelt Jonathan de vraag waar de podcast om draait: wat betekent liefde voor jou? Miro antwoordt zonder aarzeling. Liefde is voor hem de ruimte om volledig jezelf te zijn bij een ander, met alles wat goed is en alles wat moeilijk is. Daarbij komt het wetenschappelijk bewezen gegeven dat positieve emoties en gedeelde ervaringen die liefde verder versterken. Simpel, maar raak.
Jonathan herkent het. Hij vertelde eerder in het gesprek hoe hij zelf veel heeft mogen leren van zijn partner, en hoe liefde op alle lagen van het leven doorstroomt. Als we ver verwijderd raken van onze natuur, raken we verwijderd van onszelf — en liefde, voor jezelf of voor een ander, brengt je terug. Zelfs op een zware dag hoeft hij alleen maar naar zijn dochter te kijken om te weten: dit is het.
Jonathan vraagt Miro waar hij het meest trots op is als hij terugkijkt. Het antwoord verrast. Miro denkt even na en zegt dan: de algehele transformatie die hij heeft doorgemaakt. Maar het allermeeste? Dat moet nog komen. Een kleine zin met veel gewicht. Geen blik achterom, maar vooruit.
Op de vraag wat hij zou doen als hij nog een maand te leven had, is Miro eerlijk. Hij zou financieel checken of iedereen die hij liefheeft goed zit. Hij zou nadenken over de laatste boodschap die hij wil meegeven. En hij zou zorgen dat hij kan lachen — hoewel hij toegeeft dat dat makkelijker gezegd is dan gedaan. Het eerlijke antwoord is dat het pijnlijk zou zijn, vooral voor zijn ouders.
Als hij zijn leven over zou doen, antwoordt Miro met een kanttekening: eigenlijk niks, want hij gelooft dat alles een reden heeft. Maar als hij het butterfly-effect even wegdenkt, zou hij één ding anders willen: eerder begrip hebben voor zijn eigen karakter, zichzelf beter begrijpen, en met iets meer compassie naar zichzelf kijken. Zodat zijn kwaliteiten eerder naar boven waren gekomen en er iets minder gedoe was geweest. Jonathan vat het samen in één woord: zelfliefde.
Een memorabel ander moment dat Miro noemt is een zomervakantie waarin hij uit verveling met zijn vader in drie dagen naar Parijs fietste en in drie dagen weer terug. Geen grote analyse, gewoon een herinnering die opkomt en die er iets moois in zijn ogen doet.
Na bijna drie uur sluiten Jonathan en Miro af. Miro geeft de luisteraar een concrete opdracht mee: schrijf implementatie-intenties op. Wat was voor jou een echt inzicht? En wat ga je daar concreet mee doen? Als startpunt raadt hij aan om je persoonlijkheid grondig te analyseren via understandmyself.com, zodat je vanuit een wetenschappelijk fundament meer zelfkennis opbouwt en tot meer zelfcompassie kunt komen.
En dan de laatste boodschap: als je eenmaal gelukkig en vervuld bent, deel dat dan met anderen. Jonathan merkt op dat Miro er zichtbaar bij opleeft als hij dit zegt. Terecht. Het is misschien wel de kern van het hele gesprek.
Start met de gratis meditatiePlan een gratis Mini Familieopstelling
Wil je hier zelf mee aan de slag?
Ontdek in een gratis Mini Familieopstelling waar jouw patronen vandaan komen.
➞ Plan je gratis Mini FamilieopstellingGeloof jij in jouw dromen? Droom jij wel eens? Durf jij te dromen of heb jij je dromen al opgegeven? Wat enorm helpt als je een droom hebt, is om er volledig in te gaan geloven! Dit klinkt…
Heb je wel eens iets willen veranderen in je leven zoals: – je wilt afvallen – je wilt meer gaan sporten – je wilt beter voor jezelf zorgen of meer dingen voor jezelf doen – je piekert teveel…
Afghanistan, 2008 Hierboven zie je foto van mij tijdens mijn uitzending naar Afghanistan in 2008.Hoe de mensen daar leefden is zo anders dan hier in Nederland. Leven met dat regime, het constante gevaar en de weinig mogelijkheden die…
“De beste voorspelling voor de toekomst is huidig gedrag.” Je hebt alleen het nu. Alleen nu kun je je toekomst veranderen. Alleen nu kun je je verleden een andere betekenis geven. Alleen nu kun je je gedachten, gevoelens…
Elke dag heb je eigenlijk maar twee keuzes. Je richt je aandacht op wat er niet goed gaat en wat je mist, of je kiest bewust voor wat wel goed gaat en wat je al hebt.
Kies jij bewust wie je wilt zijn, of leef je naar het plaatje dat anderen van je hebben? Deze vraag raakt de kern van wie je bent en wat jij eigenlijk wilt.
Dat gaat niet lukken want…………………… (vul hier jouw eigen overtuiging in!)
Waarom voel je je vast? Wat maakt nu dat je ongelukkig bent, geïrriteerd voelt, stress hebt, onrust ervaart of niet blij bent?
Aan wie vraag jij advies? Er zijn zoveel mensen die aan andere mensen vertellen wie ze moeten zijn zonder dat ze zelf weten wie ze zijn. Tip. Neem minder advies van deze mensen aan.Advies vragen, super goed als…
SaarJonathans assistent. Ik denk met je mee; Jonathan leest zelf mee.