Ze waren die ochtend in een indoor speeltuin geweest. Haar zoontje en zij. En ze had iets gedaan wat ze als kind nooit deed.
“Ik klom nooit als kind, hè. Ik vond apenkooien op zich wel leuk, maar ik was nooit zo’n speeltuinkind. Ik was zo’n beetje zo’n veilig kind, zo’n, hè, die, ja, doe maar niet, allemaal te eng.”
Ik noem haar Wendy. Rond de veertig, moeder van een jongetje, en een vrouw die besloten had om echt voor haar gezondheid te gaan kiezen. Niet omdat het moest. Omdat ze een reden had gevonden.
“Maar dat innerlijke kind is in mij gegroeid, nu ik die kleine heb. Dus ik ging vanmorgen met zo’n band zo de glijbaan af, weet je wel, en dat wil ik gewoon. Dat ik gewoon dat soort dingen gewoon weer doe, en dan ook gewoon straks met hem, zeker als hij straks ouder is.”
Lees dat nog eens. Dat innerlijke kind is in mij gegroeid, nu ik die kleine heb.
Ik vind dat zo’n mooie zin. Want zo werkt het vaak. Je krijgt een kind, en ineens kom je het kind tegen dat je zelf was. Het meisje dat niet durfde te klimmen. Het meisje dat altijd veilig speelde. En nu sta je onderaan die glijbaan, met je zoontje dat al bovenaan staat te roepen, en je denkt: weet je wat, ik ga.
Haar motivatie was helder. “Als hij straks een jaar of vijf, zes is, […] ik moet die glijbaan elke keer omhoog lopen, dat wil ik. Ik wil die waterparken bezoeken. […] Mijn motivatie is inderdaad van: ja, ik wil straks gewoon achter hem aan kunnen rennen en met hem die vijftien glijbanen omhoog kunnen lopen.”
“Mooi,” zei ik. “Intrinsieke motivatie, niks sterkers dan dat.”
Ze wist zelf heel goed waarom dat zo belangrijk is. “Het moet belangrijk zijn, anders heeft het geen zin, zeker niet voor mijn brein, want dat geef ik toch op.”
Dat herken ik. Ik denk dat jij het ook herkent. Hoeveel keer ben je al begonnen met sporten, met gezonder eten, met eerder naar bed, omdat het moest? Omdat het goed voor je was? Omdat iemand het zei? En hoeveel keer hield je het vol?
Moeten werkt niet. Een reden werkt wel. Een jongetje bovenaan een glijbaan, dat roept dat mama ook moet komen. Dat is een reden.
Eerder in dezelfde sessie had Wendy me verteld over een andere verandering. In het begin hield ze zichzelf nog klein, zei ze. “Of het is niet interessant of belangrijk genoeg.” Maar dat was veranderd. “Ik wil het gewoon delen, ik wil gewoon iets maken, ik wil iets achterlaten, ik wil gewoon mijn expressie de wereld inbrengen.”
“Normaal hou ik me altijd in.”
En ik zei iets wat precies past bij dat meisje op de glijbaan:
“Een kind kun je bijna niet gelukkiger maken dan een kind dat zichzelf is. En waarom een kind zo gelukkig is, zo zijn volwassenen ook. Het voelt fijn, creëren. […] Ze zijn helemaal zichzelf en alles wat er dan opkomt mag stromen, letterlijk en figuurlijk. […] Er zit geen oordeel, er zit geen schaamte, er zit gewoon zoveel nieuwe vrijheid.”
“Hoe meer je dat dus doet, en dat is de kern van mijn bedrijf, hoe meer je gemotiveerd raakt om het nog meer te doen. […] Het is jezelf meer zien. Jezelf meer waarderen.”
En: “Niet creëren maakt je niet gelukkig, maar wel creëren is altijd een verbetering voor jezelf en jouw omgeving.”
Wendy zei: “Ja, en dat zat er altijd heel erg in, dat hele creatieve, maar dat kwam er gewoon niet uit en dat komt nu wel gewoon tot uiting. Ja, dat zorgt gewoon voor een hele fijne energie en dan komt er gewoon eigenlijk nog meer.”
Het creatieve meisje en het meisje dat niet durfde te klimmen. Het is hetzelfde meisje. En ze mag allebei weer naar buiten komen.
Maar hier komt het deel dat minder romantisch is. Want die glijbaan op klimmen, vijftien keer achter elkaar, met een vijfjarige die niet moe wordt, dat vraagt iets van je. Dat gebeurt niet vanzelf.
Ik zei het zo tegen Wendy:
“Easy choices, hard life. Hard choices, easy life. Door al die glijbanen op te moeten, moet je wat doen. Moet je meer bewegen. Moet je sporten. Moet je je fit voelen. Als je wil doen waar jij zin in hebt. Met de makkelijkste keuze ga je dat allemaal niet kunnen doen. Succesvolle onderneming, succesvolle relatie, succesvol je kind goed opvoeden kost moeite.”
Easy choices, hard life. Hard choices, easy life.
Blijven liggen is makkelijk vandaag. En zwaar over vijf jaar, als je hijgend onderaan de glijbaan staat. Die ene mail niet sturen is makkelijk vandaag. En zwaar over een jaar, als je bedrijf niet gegroeid is. Niet het gesprek aangaan met je partner is makkelijk vanavond. En zwaar over tien jaar.
De makkelijke keuze voelt als rust. Maar het is uitgestelde moeite, met rente.
Ik vertelde Wendy over een filmpje dat ik had gezien. “Ik zag laatst een filmpje, heel mooi, van een moeder die zegt: I do get-up parenting. Dat betekent dus: als ik mijn kind een keer en een tweede keer waarschuw, dat ik opsta, en dat ik mijn kind aangeef: dit gaan we niet doen, dit gaan we wel doen, enzovoorts.”
Get-up parenting.
“Dat is veel meer moeite dan dat je voor de vierde keer zit te schreeuwen dat je het niet moet doen, en helemaal emotioneel geraakt wordt. Voelt makkelijker, dan kun je alle verantwoordelijkheid bij een kind neerleggen. Maar je kunt ook gewoon get-up parenting doen: get off the couch, en loop naar het kind, en doe dat tienduizend keer als je er geen zin in hebt.”
Misschien ken je dit. Je zit eindelijk even. Thee in je hand, telefoon op schoot. En je kind gaat met de stift op de muur, of trekt aan de staart van de kat, of klimt op de tafel. En je zegt het vanaf de bank. Een keer. Twee keer. Drie keer. Harder. En bij de vierde keer schreeuw je, en ben je boos, op je kind en op jezelf.
Opstaan bij de eerste keer is moeilijker. Het kost je de thee, de rust, het zitten. Maar het kost je niet het schreeuwen, de schuld en de avond daarna.
Dat is het. Opstaan als je geen zin hebt. Tienduizend keer.
En dan wil ik eerlijk zijn. Want dit is geen blog van iemand die het allemaal met plezier doet.
“Ik heb straks ook geen zin om hard te lopen om drie uur. Ik ga het wel doen. Ik heb er ook geen zin in. Maar get-up is ook get-up met fitness. Get-up met alles. […] Dat is allemaal: ik wil niet. En dat is het kind dus.”
“Volwassen zijn is gewoon: oké, misschien morgen, maar het gaat gefixt worden. Het moet. Het moet.”
Mijn vrouw en ik hebben daar een woord voor. Adulting. En we maken er een grapje van. Ik zei het zo in de sessie: “Ik noem dan: ik heb zo geen zin in die adulting. En dan zitten we allebei: ik heb geen zin in die adulting. En dan hangen we, terwijl we dit zo voelen.”
En dan doen we het toch.
“Dan zit ik die kattenbak weer leeg te scheppen. Gisteren de was hier op te hangen, terwijl ik eigenlijk al in mijn bed wilde gaan liggen. Denk ik: oh wacht, ik moest de was nog ophangen, ik heb die wasmachine aangezet. Helemaal geen zin in.”
“Oh ja, herkenbaar, ja,” zei Wendy.
“Maar never nooit in mijn leven dat ik die was een nacht nat in de wasmachine laat zitten. En als dat bij jou wel zo is, en je voelt dat dat niet nodig is, is dat ook oké, zonder oordeel. Maar bij mij is het een adulting-ding. Oké, dan eventjes adulten.”
En nog één: “Of dat ik voor de derde keer een berichtje naar onze oppas moet sturen: hé, kan je die datum echt wel? Want dan heb ik met mijn vrouw een date night. De eerste keer had ik er al geen zin in, maar ze reageert slecht, dus nu moet ik het voor de derde keer deze week doen. Want ik wil date night.”
De kattenbak. De was om elf uur ’s avonds. Het derde berichtje naar de oppas. Hardlopen om drie uur.
Niets daarvan is leuk. Allemaal is het liefde. Liefde voor een schoon huis, voor een fit lijf, voor een relatie die levend blijft. De liefde zit niet in het gevoel. De liefde zit in het opstaan.
Maar ik wil niet dat je denkt dat je dan altijd vrolijk moet opstaan. Integendeel.
Diezelfde sessie vertelde Wendy over een dag waarop alles tegenzat. Harde regen. Haar zoontje cranky. Thuiskomen en de stroom was uitgevallen. En dan ook nog een afspraak vergeten. “En dan denk ik: oké, oké, oké. Maar dan kunnen we allemaal handelen en schakelen, dus dat is fijn.”
“Zeg je nou dat je een mens bent?” vroeg ik.
“Ja, dat zou je bijna denken.”
Ze leeft op een plek waar ze ontzettend blij mee is, en ze is er dankbaar voor. En toch is een kutdag een kutdag. Ik zei: “Als je elke dag een loterij wint, dan went dat. […] Er zijn dagen dat je de zon gaat vervloeken, omdat je mens bent.”
Want zo werken we: “Dit is fantastisch, totdat fantastisch normaal is, en dan is dat weer normaal. […] En daarom moet je dus bewust altijd weer: oh ja, maar wacht, ik ben mens, logisch, en even weer focussen op: wat heb ik. En ja, in het paradijs kun je ook alles vervloeken.”
Dankbaarheid is een bewuste keuze. Maar balen mag ook.
“Dankbaar zijn is de intentie waar je bewust op moet focussen, maar je mag ook menselijk zijn en daar eventjes de ruimte aan geven. Chaos is kut, ja, oké. […] Ik mag ook eventjes balen, ik ben nu eventjes niet blij in het paradijs, dan is dat ook oké.”
Wendy vroeg: “En het gaat allemaal over: hoe lang blijf je ergens? Blijf je te lang in het kutte?”
“Of vind je dat alles alleen maar overvloed moet zijn? Ja, dat alles dankbaarheid moet zijn. Dan gaslight je jezelf op het moment dat er slechte gevoelens naar boven komen.”
Adulting betekent niet dat je nooit baalt. Het betekent dat je baalt, het even laat bestaan, en dan toch opstaat.
Wendy herkende dat gaslighten. Na een heel zware periode in haar tienerjaren had ze besloten daar nooit meer naartoe terug te gaan. Dat lukte. Maar er was een keerzijde.
“Alleen de keerzijde is dat ik alles te positief ben gaan zien. Dus ik moest weer opnieuw leren om gewoon te zeggen: oké, het mag gewoon even KUT zijn, het mag gewoon even zijn, dat is ook oké. […] Want je bent ook gewoon echt toxisch positief voor van alles, en zeggen: ja, het komt wel goed, het is wel oké, het loopt wel los, altijd maar oplossingen zien.”
Ik legde haar uit waarom dat zo gaat. “Als je dan kijkt naar alle gewoontes: om het anders te doen, moet je vaak tegenhangers creëren. Om dan weer terug naar de balans te komen. Het is gewoon: de slinger gaat de andere kant op.”
En ik vertelde over mijn vrouw.
Zij vond het lastig om grenzen aan te geven. En toen ze het ging leren, ging het eerst helemaal de andere kant op. Ze begon te schreeuwen. Ik zei het zo in de sessie: “Eerst was het niet aangeven, dan was het: ik ben boos en ik moet het nu aangeven, en ik geef het bij alles en overal mijn grens aan.”
En ik zei tegen haar: “Het is heel goed dat je je grenzen aangeeft, schatje. Maar nu nog een klein beetje zachter.”
Het klinkt grappig. Maar het is precies hoe groei werkt. “Omdat je dus die slinger eerst de andere kant op moet, om weer terug in balans te komen.”
Ik doe het zelf ook. “Ik heb nooit aan zelfexpressie gedaan. Ik ga nu twintig keer per dag op Threads posten, en dan erachter komen: maar wacht eens even, wat is de balans daarin? Die tien is veel fijner, vijf, wat voelt bij mij goed?”
En voor Wendy: “Als je aan het verzuipen bent, dan is het fijn om eerst naar die reddingsboei te zwemmen. Die reddingsboei, uit die zware periode komen, was jouw reddingsboei: ik moet alles positief zijn en ik ga daar niet naar terug. Die reddingsboei had je nodig. […] En dan kun je weer die nieuwe balans creëren, omdat je dus weer veilig bent en het weer geleerd hebt. Maar je hebt soms dat uiterste nodig om weer terug te komen naar de middenweg.”
Je hebt soms dat uiterste nodig. Dus als je nu ergens in doorschiet, in het nee zeggen, in het sporten, in het posten, in het voor jezelf kiezen: misschien is dat precies de fase waar je in moet zitten. Het mag. De slinger komt vanzelf terug, als je blijft kijken.
Er zat ook een waarschuwing in. Een slinger die alleen maar uit pijn de andere kant op gaat, brengt je nog niet in het midden. Ik zei: “Heel veel mensen kiezen niet om bij zichzelf te blijven in het opvoeden. Ze kiezen om letterlijk de slinger de andere kant op te gooien. […] Mijn ouders waren te streng, ja, mijn kinderen mogen alles. Het is weer een negatief gevolg. […] Een anti-reactie is niet de balans.”
“Maar wat is de keuze die ik echt wil maken, in de balans, in de gecentreerde versie?”
Dat is de vraag die adulting je stelt. Niet: wat wil ik niet. Maar: wat kies ik, als volwassene, vanuit rust?
Aan het eind van de sessie hadden we het over haar eerste cursus. Ze wilde hem pas uitbrengen als alles erin zat. Ik herken dat zo goed, bij zoveel ondernemende moeders. En ik gooide het terug: “Je bent vaak bezig met het maximale, niet het minimale wat in de cursus moet. Wat ik graag wil, is dat je voor jezelf de vraag beantwoordt: wat wil je dat er minimaal in die cursus moet zitten?”
Want anders: “Dan is het: dit moet er nog bij en dat, en dan krijg je weer een inzicht, en dan is het nooit af.”
En toen zei ik iets twee keer, omdat het zo belangrijk was:
“Soms is meer tijd niet het antwoord, maar een deadline. Geloof me, soms is meer tijd niet het antwoord, maar een deadline. Want met een deadline ga je keuzes maken, ga je prioriteiten stellen, ga je dus emotionele energie erin stoppen waar je die nodig hebt om keuzes te maken, die je anders niet zou nemen.”
“En het belangrijkste aan dit: focus betekent meer nee zeggen dan ja zeggen.”
Ook dat is adulting. Een deadline stellen terwijl het kind in je nog wil blijven schaven. Nee zeggen tegen het tiende idee, zodat het eerste af komt. Easy choice: nog even wachten. Hard choice: het eruit gooien. En de harde keuze maakt je leven lichter.
En dan is er nog een laag. De zwaarste, misschien.
Wendy werkte in die tijd heel bewust aan de dynamiek met haar man. Ze merkte hoe makkelijk ze erin schoot om alles voor hem in te vullen. En ik zei haar iets wat geldt voor heel veel vrouwen die ik spreek:
“Je hebt er allemaal geen zin in. Je hebt allemaal geen zin om te adulten. Je hebt ook geen zin om te adulten richting je man. Want het is makkelijk om een moeder te zijn.”
“Als je dan wat verder bent, en je bent bezig met bewustzijn, is dit de emotionele versie van adulting. Dan is het niet de was doen en get-up. Dan is het: nee, dit is ook onderdeel van adulting.”
Het is makkelijk om een moeder te zijn voor je partner. Alles invullen, alles regelen, alles oplossen. Dat voelt als helpen. Maar ik zei het zo: “Je denkt het te helpen, maar helpen maakt soms jouw liefde meer kapot. Soms maakt een goede intentie meer kapot. Soms maakt de versie van wat jij denkt dat gaat werken meer kapot. En al is het allemaal liefdevol bedoeld, het werkt zo niet.”
Want motivatie kun je een ander niet geven. Net zoals Wendy die glijbaan op ging omdat ze het zelf wilde, zo moet ook een ander zijn eigen reden vinden. “Zo werkt het dus ook voor je man. Je kunt hem geen motivatie geven, langdurig.”
Emotionele adulting is: niet invullen terwijl je het antwoord weet. De lastige stilte laten bestaan. Het gesprek aangaan in plaats van het te sussen. Je eigen frustratie aankijken in plaats van hem de schuld te geven. Dat is geen leuke klus. Het is de kattenbak van je relatie. En je doet het toch, omdat je van jezelf houdt, en van hem.
Misschien zit jij nu op de bank en weet je precies wat je zou moeten doen. Die belastingaangifte. Dat telefoontje naar de huisarts. Die cursus afmaken. Die wandeling. Dat gesprek.
En misschien hoor je een stemmetje: ik heb geen zin. Morgen. Het komt wel.
Dat stemmetje is geen slecht stemmetje. Het is het kind in je. En dat kind mag er zijn. Het mag zeggen dat het geen zin heeft. Het mag balen. Het mag zelfs mopperen terwijl je de kattenbak schept.
Maar het kind mag niet aan het stuur. Want het kind kiest altijd de makkelijke weg. En de makkelijke weg wordt een moeilijk leven.
De volwassen vrouw aan het stuur zegt: ik heb ook geen zin. En ik doe het toch. Niet omdat het moet van iemand. Omdat ik over vijf jaar achter mijn zoon aan wil rennen. Omdat ik een bedrijf wil dat staat. Omdat ik een relatie wil die leeft.
En het mooie? Juist als de volwassene aan het stuur zit, mag het kind weer spelen. Dan durft ze weer van de glijbaan. Dan durft ze weer te creëren. Dan is er ruimte voor plezier, omdat de rest gewoon gedaan wordt.
Ik ben mild over jou. Iedereen heeft dagen dat het niet lukt. Maar ik ben streng over het patroon. Want elke makkelijke keuze is een steentje in je rugzak voor later.
1. Vind je glijbaan. Schrijf op waarom je doet wat je doet. Niet “ik moet gezonder”, maar het beeld dat je raakt. Wendy’s beeld was een glijbaan met haar zoontje. Wat is het jouwe? Schrijf het op een briefje en hang het op de plek waar je het vaakst opgeeft. Naast de bank, op de koelkast, op je laptop.
2. Doe één keer get-up parenting per dag. Kies elke dag één moment waarop je bij de eerste keer opstaat, in plaats van vanaf de bank te blijven roepen. Loop naar je kind, ga op ooghoogte zitten, zeg rustig wat wel en wat niet. Kijk aan het eind van de week hoe vaak je minder hebt geschreeuwd.
3. Benoem je adulting hardop. Zeg het tegen jezelf of tegen je partner: “Ik heb zo geen zin in adulting.” Lach erom. En doe het daarna toch. Eén klus per dag die je al weken voor je uit schuift. Schrijf hem daarna op. Een lijstje met bewijs dat de volwassene aan het stuur zat.
4. Geef één project een deadline. Kies het ding in je bedrijf dat “nog niet af” is. Schrijf op wat er minimaal in moet. Zet er een datum op, binnen drie weken. Vertel iemand die datum. En zeg nee tegen alles wat er niet minimaal in hoeft.
5. Laat het kind spelen. Doe deze week één ding alleen omdat het leuk is. Van de glijbaan. Tekenen. Dansen in de keuken. Iets maken zonder dat het ergens voor moet dienen. Zonder oordeel, zonder schaamte.
Easy choices, hard life. Hard choices, easy life. Jij mag kiezen.
Lees ook Te moe voor je gezin? Misschien gaat het niet om de verantwoordelijkheid en Ik wil niet meer sterk zijn: over vechten, zacht worden en het stadion uitlopen.
Ben jij een ondernemende moeder die hierin vastloopt? Lees hoe ik werk als coach voor ondernemende moeders.
Zet hem op deze week.
Liefs,
Jonathan
Ontdek in een gratis Mini Familieopstelling waar jouw patronen vandaan komen.
SaarJonathans assistent. Ik denk met je mee; Jonathan leest zelf mee.