Bedtijd. Haar dochter wil geen kusje. Ze zegt liefdevol: “Oké lieverd.” Ze doet het licht uit, loopt naar beneden.
En de hele avond zit er iets. Ze kan er de vinger niet op leggen.
Ik noem haar Esther. Ondernemer, rond de veertig, een jonge dochter. Dit kleine moment werd het kantelpunt van haar Mini Familieopstelling.
Esther had jarenlang geen contact met haar moeder. Onlangs kwam ze haar weer tegen, op een familiefeest. En ze deed het knap. Ze gaf haar grenzen aan. Geen foto samen. Niet bellen.
En toch huilde ze daarna drie dagen. “Ik heb het voorkomen, maar ik zit nog steeds met hetzelfde gevoel.”
Haar wens voor de sessie: “Dan maakt het me niet meer uit wat mijn moeder vindt.”
Ik zei: “Wat je nog raakt, betekent dat je nog niet uitgevoeld bent.”
Dat is geen falen. Het is informatie. In een podcast waar ik te gast was, zei ik iets wat voor mezelf ook jaren heeft geduurd: “Want het moment dat je nog getriggerd wordt of sneller geïrriteerd wordt, en dit is iets wat jaren, jaren heeft gekost bij mij… dan zit daar nog iets in.”
Esther is goed in controle. Plannen, analyseren, alles vooraf doordenken. Het maakt haar sterk in haar bedrijf en in haar leven. Maar waar komt het vandaan?
Uit een klein meisje met een onvoorspelbare moeder. Ik vroeg haar: “Hoe kun je iemand controleren die niet te controleren valt?”
Dat kan niet. Dus een kind doet iets anders. “Het kind zegt nooit: hoe pas ik iets aan zodat mijn moeder me minder raakt. Nee: hoe zet ik iets om mij heen.”
Een harnas. En dat harnas werkt overal. Tegen klanten, tegen tegenslag, tegen de hele wereld. Behalve bij de bron. Bij mama valt het van je af.
Ik herken het van mezelf. In mijn eigen podcast Hart & Zakelijk zei ik:
“En omdat ik niet van haar op aan kon op heel veel fronten, zocht ik zelf een weg naar controle. En voor mij is controle veiligheid, wie ik voor mezelf heb gecreëerd, omdat het thuis onveilig was en het makkelijker was om zelf te controleren. Dan wist ik waar ik aan toe was.”
Maar een harnas heeft een prijs. Ik zei tegen Esther: “Je voelt je niet veilig, dus je hebt iets gecreëerd waardoor je je veilig voelt. En dat creëert nu precies de onveiligheid die je los moet laten.”
Toen kwam het pijnlijkste stuk. Esther wil zo graag afstand van haar moeder. En ze heeft die afstand ook genomen. Maar kijk hoe ze tegen zichzelf praat.
Tegen haar dochter zegt ze: “Soms weten we niet waarom we huilen, dan huilen we samen.” Tegen zichzelf zegt ze: “Waarom huil ik nou? Wanneer gaat dit over?”
Mild voor haar kind. Streng voor zichzelf. Zo streng als haar moeder ooit was.
Ik vroeg: “Waarom behandel je jezelf zoals jouw moeder jou behandelde? Je wil zo graag afstand van haar nemen, maar je neemt haar mee.”
En ik zei er iets bij wat je misschien twee keer moet lezen: “Hoe meer je op de afwijzende ouder gaat lijken, hoe minder zij het tegen jou hoeft te zeggen.”
Terug naar dat kusje. Ik vroeg Esther: wat komt eruit als je in een sinaasappel knijpt?
“Als ik een sinaasappel knijp, dan komt eruit wat erin zit. Je voelt afwijzing. Dat is de sinaasappel.”
Haar dochter deed niks verkeerd. Een kind dat even geen kusje wil, is gewoon een kind. Maar het kneep in iets wat er al lang zat. Esther zei het zelf: “Afwijzing. Dat is het.”
Dat is wat er in een Mini Familieopstelling gebeurt. We gaan niet in discussie over de aanleiding. In de Veilige Hecht podcast zei ik het zo: “Als je blijft praten en ruziet over het tandpastadopje, dan kom je nooit een laagje dieper. Want het gaat niet om het tandpastadopje.”
Het gaat niet om het kusje. Niet om de foto op het feest. Het gaat om een meisje dat zich afgewezen voelde door haar moeder. En zolang dat niet gevoeld is, komt het eruit bij elk kneepje.
Ik zei tegen haar: “Je buitenwereld wordt een reflectie van je binnenwereld.”
Esther kreeg twee opdrachten om kwetsbaarheid te oefenen, en de vraag om de tijd te verkorten tussen wat ze voelt en wat ze doet. Ik geef je er één.
Het harnas hoeft niet in één keer af. Het heeft je ooit beschermd, en daar mag je het dankbaar voor zijn. Maar je mag het af en toe neerleggen. Juist bij de bron. En voelen wat eronder zit.
Let deze week op een klein moment dat je onevenredig raakt. Een appje zonder antwoord. Een kind dat zich omdraait. Een opmerking van je moeder. Vraag jezelf dan niet: waarom deed zij dat? Vraag: wat zit er in mijn sinaasappel?
En als je antwoord komt, praat dan tegen jezelf zoals je tegen je dochter zou praten. Soms weet je niet waarom je huilt. Dan huil je gewoon.
Lees ook Sta op je eigen grond: waarom je niet iedereen hoeft te redden en Licht en donker tegelijk: waarom je niet eerst gelukkig hoeft te zijn.
Wil je dit niet alleen doen? Als coach in Lelystad en online help ik je om helder te krijgen wat je wilt, en wat je nog tegenhoudt.
Zet hem op deze week.
Liefs,
Jonathan
Ontdek in een gratis Mini Familieopstelling waar jouw patronen vandaan komen.
SaarJonathans assistent. Ik denk met je mee; Jonathan leest zelf mee.